/ PUBLIKACJE
Centrum Analiz i Rozwoju Technologii
Premiera policy briefu „Między makroekonomiczną oceną kosztów a systemową analizą wartości dodanej”
Jak oceniać publiczne finansowanie innowacji, aby nie ograniczać się wyłącznie do poziomu wydanych środków, liczby projektów czy formalnych wskaźników realizacji programów? To pytanie staje się coraz ważniejsze w warunkach rosnącej konkurencji technologicznej, transformacji cyfrowej i potrzeby wzmacniania europejskiej konkurencyjności.
Łukasiewicz – ITECH przygotował policy brief „Między makroekonomiczną oceną kosztów a systemową analizą wartości dodanej. Modele ewaluacji systemu finansowania publicznego innowacji w Unii Europejskiej i Polsce”.
Autorami publikacji są dr Kamil Bromski i dr inż. Dawid Romek z Centrum Analiz i Rozwoju Technologii.
Opracowanie przedstawia analizę współczesnych modeli ewaluacji systemów finansowania publicznego innowacji oraz komercjalizacji badań i rozwoju w Unii Europejskiej. Autorzy pokazują, jakie znaczenie mają te modele dla polskiej polityki innowacyjnej w perspektywie finansowej 2021–2027 oraz w kontekście kolejnego okresu programowania.
Od monitorowania wydatków do analizy wartości dodanej
Współczesna polityka innowacyjna coraz rzadziej jest rozumiana wyłącznie jako mechanizm finansowania działalności badawczo-rozwojowej. Coraz częściej traktuje się ją jako strategiczny instrument transformacji gospodarczej, technologicznej i geopolitycznej.
W tym kontekście szczególnego znaczenia nabiera pytanie o to, czy wsparcie publiczne rzeczywiście prowadzi do trwałych zmian: wzmacnia zdolność firm do komercjalizacji technologii, rozwija kompetencje organizacyjne, zwiększa współpracę między nauką i biznesem oraz poprawia odporność całego systemu innowacji.
OECD i Komisja Europejska: dwa podejścia do ewaluacji
W policy briefie zestawiono dwa dominujące europejskie i międzynarodowe podejścia do ewaluacji polityki innowacyjnej: perspektywę OECD oraz model Komisji Europejskiej rozwijany w ramach agendy Better Regulation.
Analiza pokazuje, że oba podejścia odchodzą od klasycznego modelu oceny opartego wyłącznie na absorpcji środków, liczbie projektów lub poziomie nakładów B+R. Coraz większe znaczenie mają: analiza efektów netto, behavioural additionality, trwałość efektów interwencji oraz zdolność systemów innowacji do uczenia się i adaptacji.
Co to oznacza dla Polski?
Autorzy wskazują, że przyszłość polskiej i europejskiej polityki innowacyjnej będzie zależała nie tylko od wysokości nakładów finansowych, ale przede wszystkim od jakości instytucji, koordynacji instrumentów publicznych oraz umiejętności budowania trwałych ekosystemów innowacji.
Oznacza to potrzebę rozwijania modeli ewaluacji, które łączą analizę ekonomiczną, systemową i instytucjonalną. Tylko takie podejście pozwala odpowiedzieć nie tylko na pytanie, ile środków wydano, ale także jakie zdolności rozwojowe, kompetencje i trwałe efekty publiczne udało się dzięki nim wytworzyć.
Policy brief pokazuje, że nowoczesna ewaluacja polityki innowacyjnej powinna być narzędziem strategicznego uczenia się państwa – wspierającym bardziej adaptacyjne, oparte na wiedzy i skuteczne zarządzanie publiczne.
Pełna treść policy briefu dostępna jest poniżej.