Łukasiewicz – ITECH, jako współgospodarz EU Security Initiative, współtworzy przestrzeń do eksperckiej debaty na temat najważniejszych wyzwań związanych z bezpieczeństwem i obronnością Europy po szczycie NATO w Ankarze.
Wczoraj w Przedstawicielstwie RP przy Unii Europejskiej odbyła się dyskusja w formule śniadania roboczego, poświęcona konkluzjom z niedawnego szczytu NATO w Ankarze. W spotkaniu uczestniczyli licznie zgromadzeni ambasadorowie państw członkowskich, delegowani do pracy w Komitecie Politycznym i Bezpieczeństwa Unii Europejskiej (PSC). Jest to kluczowy organ odpowiedzialny za monitorowanie sytuacji międzynarodowej oraz kształtowanie unijnej polityki zagranicznej i obronnej. Ponadto PSC sprawuje kontrolę polityczną i kierownictwo strategiczne nad operacjami kryzysowymi oraz misjami wojskowymi realizowanymi przez UE.
W dyskusji udział wzięli: Maciej Stadejek, Dyrektor ds. Polityki Bezpieczeństwa i Obrony w Europejskiej Służbie Działań Zewnętrznych; dr Benedetta Berti, Sekretarz Generalna Zgromadzenia Parlamentarnego NATO; Torsten Ites ze Sztabu Wojskowego UE, Ambasador Michał Mazur, polski przedstawiciel w PSC, a także dr Michał Matlak Dyrektor Łukasiewicz – ITECH oraz prof. Monika Sus z Europejskiego Instytutu Uniwersyteckiego we Florencji. Rolę moderatora pełnił redaktor Marek Świerczyński, szef działu bezpieczeństwa i spraw międzynarodowych w Polityce Insight.
Osią rozmowy były rozbudowa europejskiego potencjału odstraszania oraz bieżące relacje transatlantyckie. Fundamentem zdolności odstraszania jest ściślejsza koordynacja działań między NATO a Unią Europejską, a także w obrębie państw członkowskich, również w obszarze tzw. strategic enablers, czyli zdolności krytycznych dla prowadzenia operacji, takich jak transport strategiczny, tankowanie w powietrzu czy rozpoznanie.
Podkreślano, że obie organizacje muszą unikać dwóch symetrycznych pułapek: z jednej strony duplikowania działań i struktur, z drugiej zaś – wzajemnego „rozłączenia”, w ramach którego równoległe inicjatywy przestają się ze sobą komunikować.
Wiele uwagi poświęcono również roli przemysłu obronnego oraz komunikowaniu rosnących wydatków na obronność. Wskazywano na potrzebę wyznaczania przez wojskowych jasnych celów wydajnościowych dla producentów i rządów, najlepiej w formie konkretnej „shopping list”, która mogłaby zapewnić przewidywalność zamówień, a także mierzalne punkty odniesienia.
W tym kontekście wspominano o konieczności ograniczania fragmentacji europejskiego sprzętu wojskowego, dynamice realizacji projektów flagowych rozwijanych w ramach PESCO oraz zacieśniającej się współpracy obronnej UE z Kanadą.
W dyskusji mocno wybrzmiała teza, że w obszarach interoperacyjności i mobilności wojskowej na kontynencie Unia ma do odegrania rolę nawet ważniejszą niż NATO. To bowiem instrumenty unijne – regulacyjne, infrastrukturalne i finansowe – decydują o tym, jak szybko możliwe będzie przemieszczanie sił sojuszniczych w sytuacji kryzysowej.
Przywoływano również instrumentarium i pierwsze realne efekty unijnej strategii gotowości (EU Preparedness Strategy), podkreślając, że odpowiedzią na bieżące wyzwania musi być zdolność do nadzwyczaj szybkiej mobilizacji zasobów – zarówno wojskowych, jak i cywilnych.
To już drugie wydarzenie z tego cyklu, organizowane pod szyldem EU Security Initiative, której Łukasiewicz – ITECH jest współgospodarzem wraz z Europejskim Instytutem Uniwersyteckim we Florencji. W grudniu ubiegłego roku rozmawialiśmy w tym formacie o skuteczności ukraińskiego cyklu innowacji militarnych.
Uczestnikom debaty dziękujemy za obecność i zaangażowanie.
