Państwa bronią, Unia koordynuje i wspiera
To główne przesłanie wystąpienia dr. Michała Matlaka, Dyrektora Łukasiewicz – ITECH, na panelu „From Vision to Implementation: Building Europe’s New Security Architecture”, który otworzył zamkniętą konferencję European Security & Defense Architecture w Kopenhadze, zorganizowaną przez Gorrissen Federspiel, Think Tank EUROPA oraz DGAP.
Dyskusję poprowadził Josep Borrell, były Wysoki Przedstawiciel UE do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa. W panelu udział wzięli także Sir Julian King, były komisarz UE ds. unii obronnej i były ambasador Wielkiej Brytanii we Francji, oraz Shahin Vallée z Niemieckiej Rady Stosunków Międzynarodowych (DGAP).
Najważniejsze tezy wystąpienia Michała Matlaka:
- UE jest maszyną wzmacniającą państwa członkowskie – i to powinno wyznaczać ramy jej działań także w obronności.
- Potrzebny jest jasny podział pracy i odpowiedzialności. Za obronę odpowiadają państwa członkowskie, a instytucje UE powinny zrobić wszystko, by je w tym wspierać. Mieszanie tych ról jest niebezpieczne.
- Rola Unii: przestrzeń kosmiczna, współpraca przemysłu obronnego, siły wsparcia oraz strategiczne zdolności wspierające (strategic enablers).
- Rola państw: odpowiedzialność za własne zdolności i sprawne sojusze.
- Uruchomienie art. 5 wymaga konsensusu, ale cała reszta zależy od państw. W praktyce będzie to koalicja chętnych – i musimy nad tym pracować, by w chwili zagrożenia ta koalicja była szeroka.
- Odpowiedź UE na wojnę w Ukrainie okazała się znacznie lepsza, niż oczekiwano. Najnowszy przykład to SAFE: instrument daleki od doskonałości, ale taki, który przekształci także inne gałęzie przemysłu. To wniosek z rozmów z liderami polskiego przemysłu.
- Europejska Rada Bezpieczeństwa? Nowe instytucje nie rozwiążą naszych problemów, choć forum dyskusji między krajami UE, Ukrainą, Wielką Brytanią, Kanadą i Norwegią jest oczywiście mile widziane.
Dziękujemy organizatorom za zaproszenie!