W „Rzeczpospolitej” ukazał się obszerny wywiad z dr. Michałem Matlakiem, dyrektorem Łukasiewicz – ITECH, poświęcony projektowanym skutkom pakietu suwerenności technologicznej, ogłoszonego przez Komisję Europejską 4 czerwca 2026 roku.
Rozmowa osadzona jest w kontekście danych z raportu Centrum Łukasiewicz, który dokumentuje narastający deficyt Polski w handlu cyfrowymi produktami i usługami — szacowany na 45 mld zł rocznie i prognozowany jako przekraczający wartość importu nośników energii do 2030 roku.
Dyr. Matlak charakteryzuje pakiet jako umiarkowaną propozycję wyznaczającą kierunek, lecz niewprowadzającą twardych mechanizmów ograniczania udziału podmiotów pozaunijnych w europejskim rynku cyfrowym. Zamiast zakazów pakiet oferuje ramy oceny ryzyka i system zachęt, pozostawiając skuteczność wdrożenia w gestii państw członkowskich.
Wywiad porusza strukturalny wymiar zależności technologicznej Europy: dominację amerykańskich dostawców w infrastrukturze chmurowej, zależność od azjatyckich rynków w obszarze półprzewodników oraz koncentrację globalnej mocy obliczeniowej w USA i Chinach. Dr Matlak argumentuje, że suwerenność, także technologiczna, powinna być rozumiana nie w logice zero-jedynkowej, ale jako pewna zmienna ciągła, na którą można wpływać instrumentami regulacyjnymi.
Rozmowa porusza także kwestie aktywniejszej polityce przemysłowej, której realną barierą pozostają ograniczenia budżetowe Unii i która oznacza odejście od dotychczasowej logiki maksymalistycznej ochrony swobód wspólnego rynku. Wśród omawianych instrumentów zmniejszania zależności ekspert wskazuje na otwarte oprogramowanie oraz konieczność zintegrowanego planowania transformacji cyfrowej i energetycznej. Osobno akcentowana jest kwestia ryzyk strategicznych: fizyczna lokalizacja danych na terenie UE może nie być wystarczająca w sytuacji pozostawienia metod wpływu i ingerencji w te dane przez podmioty spoza UE. Dlatego też kwestie jurysdykcji prawnej, nadzór nad infrastrukturą i łańcuchem dostaw są aspektem równie istotnym jak lokalizacja serwerów.
Jako instytut typu think tank Sieci Badawczej Łukasiewicz, Łukasiewicz – ITECH aktywnie monitoruje procesy legislacyjne i technologiczne kształtujące odporność cyfrową Polski. Szczegółowe analizy oraz scenariusze dla krajowego sektora wysokich technologii będą przedmiotem naszych nadchodzących opracowań.
Pełna treść rozmowy z dr. Michałem Matlakiem, zawierająca pogłębioną argumentację i szczegółowy komentarz do unijnego pakietu, dostępna jest w dzisiejszym papierowym oraz internetowym wydaniu dziennika „Rzeczpospolita”.