Unia Europejska jest silnie zaangażowana we wsparcie walczącej Ukrainy. Europejski model wsparcia Ukrainy stopniowo przesuwa się od dostarczania sprzętu w stronę trwałej współpracy przemysłowej i technologicznej.  Jest to jeden z elementów militaryzacji walczącej Ukrainy w czwartym roku pełnoskalowej wojny. Wzmocnienie potencjału militarnego Ukrainy niesie wyzwania, które staną się szczególnie istotne po zakończeniu wojny. Autorka wskazuje, że UE będzie potrzebna długofalowa strategia na odwrócenie tego procesu w przyszłości.

Wyzwania powojennej Ukrainy

 Kluczowymi wyzwaniami z jakimi będzie mierzyć się Ukraina po wojnie będzie wykształcenie się nowej klasy politycznej i gospodarczej związanej z sektorem obronnym, problemy wynikające z nadwyżek produkcji uzbrojenia i kontroli nad jego przepływem, a także trudna sytuację gospodarczą i demograficzną kraju.

Osobnym zagadnieniem pozostaje wpływ wojny na funkcjonowanie państwa i jego instytucji. Wieloletni stan wojennego oraz związana z nim centralizacja władzy oznaczają, że po zakończeniu konfliktu Ukraina będzie potrzebowała nie tylko odbudowy gospodarczej, ale również wzmocnienia instytucji demokratycznych i mechanizmów państwa prawa.

Główna teza publikacji zakłada, że bez trwałego włączenia Ukrainy w struktury Unii Europejskiej proces demilitaryzacji i ponownej demokratyzacji państwa po zakończeniu wojny będzie znacznie trudniejszy. Dlatego dalsze wzmacnianie ukraińskiego potencjału obronnego powinno iść w parze z jasno określoną wizją powojennej przyszłości kraju oraz realizacją kolejnych etapów procesu akcesyjnego.

Akcesja jako element długofalowej strategii bezpieczeństwa

Proces dostosowywania Ukrainy do unijnego acquis i kontynuacja reform powinny – według autorki – służyć nie tylko formalnemu przygotowaniu kraju do członkostwa, lecz także wzmacnianiu instytucji demokratycznych i stabilności powojennego państwa. Perspektywie członkostwa powinny towarzyszyć również odpowiednie gwarancje bezpieczeństwa oraz rozwiązania ograniczające ryzyko przemocy związanej z powojenną demobilizacją.

Jasna perspektywa członkostwa może mieć także wymiar gospodarczy – zwiększać zaufanie inwestorów i wspierać napływ kapitału potrzebnego do odbudowy Ukrainy. Jednocześnie proces integracji będzie wymagał odpowiedzi na wyzwania demograficzne i problemy rynku pracy, w tym znalezienia rozwiązań pozwalających pogodzić swobodę przepływu osób z potrzebą odbudowy krajowego potencjału gospodarczego.

Policy paper „Anchoring militarized Ukraine in the European order. A case for a clear post-war path to EU accession” rozwija jeden z kluczowych tematów podjętych podczas EUSI Policy Dialogue w Dublinie – relację między rozszerzeniem Unii Europejskiej a przyszłym kształtem europejskiego bezpieczeństwa.