Schrony, syreny alarmowe i procedury to ważne elementy bezpieczeństwa. Ale czy w obliczu rzeczywistego zagrożenia będziemy wiedzieli, co zrobić? Dlaczego często ignorujemy ostrzeżenia i jaką rolę w budowaniu odporności społecznej mogą odegrać samorządy? O tym rozmawiamy w drugim odcinku Łukasiewicz – ITECH PODCAST.
W najnowszym odcinku „Tworzenie odporności lokalnej. Samorząd jako katalizator budowy zaufania społecznego w sytuacji konfliktu hybrydowego” prowadzący Szymon Kępka rozmawia z prof. dr. hab. Arturem Wołkiem oraz dr. Radosławem Zyzikiem z Uniwersytetu Ignatianum w Krakowie. Punktem wyjścia do dyskusji jest raport poświęcony budowaniu odporności lokalnej i roli zaufania społecznego w sytuacjach kryzysowych.
Jednym z głównych wątków rozmowy jest różnica między wiedzą o zagrożeniu a rzeczywistym działaniem. Jak wyjaśnia dr Radosław Zyzik, nawet jeśli znamy zasady postępowania w sytuacji kryzysowej, nie zawsze potrafimy zastosować je w praktyce. Często zakładamy, że niebezpieczeństwo nas nie dotknie, a sygnały alarmowe próbujemy interpretować jako element codzienności. To mechanizmy określane w psychologii jako błąd optymizmu i błąd normalności.
Eksperci przywołują m.in. doświadczenia mieszkańców Lubelszczyzny, gdzie uruchomienie syren alarmowych nie zawsze prowadziło do natychmiastowej reakcji. Zamiast szukać schronienia, mieszkańcy próbowali ustalić, co się wydarzyło – kontaktowali się ze znajomymi, sprawdzali media społecznościowe i poszukiwali potwierdzonych informacji.
W takich sytuacjach szczególnego znaczenia nabiera zaufanie do lokalnych instytucji. Jak podkreślają rozmówcy, ogólnokrajowe systemy ostrzegania są niezbędne, ale mieszkańcy potrzebują także szybkich i precyzyjnych komunikatów ze źródeł, które znają i którym ufają. Samorządy mogą odgrywać kluczową rolę w przekazywaniu informacji, ograniczaniu dezinformacji i koordynowaniu lokalnych działań.
W rozmowie pojawia się również pytanie o to, jak budować odporność społeczną, zanim dojdzie do kryzysu. Eksperci wskazują na potencjał Ochotniczych Straży Pożarnych, organizacji społecznych, lokalnych liderów i sieci sąsiedzkich. Podkreślają, że inwestycje w infrastrukturę ochronną powinny iść w parze z praktycznymi szkoleniami, rozwijaniem umiejętności reagowania oraz wzmacnianiem więzi społecznych.
– Najbardziej pomoże zaufanie – podsumowuje prof. Artur Wołek. Jak zaznacza, odporna społeczność to taka, która zna swoje lokalne zasoby, potrafi współpracować i wie, na czyją pomoc może liczyć w sytuacji zagrożenia.
Zapraszamy do obejrzenia i wysłuchania drugiego odcinka Łukasiewicz – ITECH PODCAST. Rozmowa pokazuje, dlaczego budowanie bezpieczeństwa powinno zaczynać się nie tylko od infrastruktury i procedur, ale również od zaufania, współpracy i przygotowania lokalnych społeczności.
Odcinek dostępny jest na naszym kanale YouTube, Spotify i Apple Podcast.