Publikacja rozwija jeden z najważniejszych wątków cypryjskiego spotkania: pytanie o to, w jaki sposób Unia Europejska powinna odpowiadać na coraz bardziej złożone zagrożenia hybrydowe, obejmujące m.in. dezinformację, cyberataki, sabotaż, presję ekonomiczną, ingerencję w procesy demokratyczne oraz wykorzystywanie zależności technologicznych, infrastrukturalnych i finansowych.

Autor wskazuje, że problemem UE nie jest dziś wyłącznie brak odpowiednich instrumentów, lecz przede wszystkim ich rozproszenie oraz niewystarczająca zdolność do skoordynowanego działania. Unia dysponuje mechanizmami sankcyjnymi, regulacyjnymi, dyplomatycznymi i operacyjnymi, jednak funkcjonują one często w odrębnych obszarach polityki. W odpowiedzi na tę lukę policy paper proponuje stworzenie Comprehensive Accountability Toolbox – zintegrowanego mechanizmu łączącego przypisywanie odpowiedzialności, sankcje, działania prawne i regulacyjne, ograniczenia dostępu do rynku, kontrolę przepływów finansowych, wsparcie odporności oraz pomoc dla państw i instytucji dotkniętych działaniami hybrydowymi.

Dokument podkreśla również, że europejskiego systemu bezpieczeństwa nie można ograniczać wyłącznie do administracji, wojska, służb czy sektora obronnego. Ważną rolę w rozpoznawaniu i ograniczaniu zagrożeń odgrywają także operatorzy infrastruktury krytycznej, instytucje finansowe, samorządy, media, organizacje społeczne, fact-checkerzy, środowiska zajmujące się prawami cyfrowymi oraz grupy szczególnie narażone na kampanie dezinformacyjne i działania destabilizacyjne. To właśnie ci aktorzy często jako pierwsi dostrzegają słabe sygnały operacji hybrydowych.

European Union Security Initiative to projekt współrealizowany przez Łukasiewicz – ITECH oraz European University Institute we Florencji, który organizowany jest we współpracy z lokalnymi partnerami – w przypadku spotkania w Nikozji był nim Oxygen for Democracy. Jego celem jest tworzenie trwałej przestrzeni dialogu pomiędzy środowiskiem akademickim, ekspertami, administracją publiczną i decydentami odpowiedzialnymi za europejską politykę bezpieczeństwa.

Inicjatywa EUSI koncentruje się m.in. na strategicznych kierunkach polityki zagranicznej UE, rozwoju europejskiego przemysłu obronnego, technologiach i innowacjach, odporności na zagrożenia hybrydowe oraz budowaniu społecznego poparcia dla polityki bezpieczeństwa i obrony.

Kolejna edycja dialogu EUSI, organizowana we współpracy z The Azure Forum, odbędzie się pod koniec sierpnia w Dublinie i będzie kontynuacją cyklu debat poświęconych przyszłości europejskiej architektury bezpieczeństwa.

Pełna treść policy paperu dostępna jest poniżej.