/ PUBLIKACJE

Centrum Badań nad Transformacją Energetyczną

Od programu inwestycyjnego do budowy sektora jądrowego. Komentarz Łukasiewicz – ITECH do projektu aktualizacji Programu polskiej energetyki jądrowej

Projekt aktualizacji Programu polskiej energetyki jądrowej (PPEJ 2026) utrzymuje strategiczny cel budowy dwóch elektrowni jądrowych o łącznej mocy ok. 6–9 GWe. Pierwsza elektrownia, planowana w lokalizacji Lubiatowo–Kopalino, ma składać się z trzech bloków AP1000 o łącznej mocy ok. 3750 MWe. Rozpoczęcie właściwych prac budowlanych przewidziano na 2028 r., a uruchomienie kolejnych bloków – na lata 2036–2038. W przypadku drugiej elektrowni wybór technologii ma nastąpić w 2027 r., rozpoczęcie budowy w 2032 r., a uruchomienie pierwszych bloków w latach 2040–2041.


Eksperci Łukasiewicz – ITECH, dr inż. Agata UrbaniakMaciej Skuza, opublikowali komentarz pt. „Od programu inwestycyjnego do budowy sektora jądrowego. Komentarz do projektu aktualizacji Programu polskiej energetyki jądrowej”.

Z przeprowadzonej analizy wynika, że PPEJ 2026 wykracza poza plan budowy pojedynczych elektrowni. Dokument coraz wyraźniej ujmuje energetykę jądrową jako nowy, strategiczny sektor gospodarki, którego rozwój wymaga równoległego przygotowania finansowania, krajowego przemysłu, kadr, regulacji, zaplecza badawczego, infrastruktury oraz systemu edukacji. Energetyka jądrowa ma być – obok odnawialnych źródeł energii – jednym z dwóch filarów polskiej transformacji energetycznej, zapewniającym stabilne, sterowalne i niskoemisyjne źródło energii.

Autorzy zwracają uwagę, że aktualizacja PPEJ zwiększa operacyjną wykonalność programu. Harmonogram został powiązany z rzeczywistymi kamieniami milowymi, takimi jak decyzje administracyjne, prace geologiczne, procedury licencyjne, model finansowania oraz rozwój infrastruktury towarzyszącej. Dla pierwszej elektrowni przyjęto strukturę finansowania opartą na 30% kapitału własnego zapewnianego przez państwo, 70% finansowania dłużnego objętego gwarancjami Skarbu Państwa oraz dwukierunkowym kontrakcie różnicowym. Dokument przewiduje również dokapitalizowanie Polskich Elektrowni Jądrowych kwotą 60,2 mld zł w latach 2025–2030.

Powodzenie programu będzie jednak zależało od równoległego spełnienia kilku kluczowych warunków:

  • Utrzymanie harmonogramu i dyscypliny finansowej: inwestycje jądrowe należą do najbardziej złożonych i kapitałochłonnych megaprojektów infrastrukturalnych. Najważniejszymi zagrożeniami pozostają opóźnienia, wzrost kosztów oraz ograniczone doświadczenie krajowych instytucji w realizacji przedsięwzięć tej skali.
  • Rozwój krajowego łańcucha dostaw: PPEJ zakłada udział polskich podmiotów na poziomie co najmniej 40% wartości inwestycji przy pierwszym bloku, z tendencją wzrostową przy kolejnych. Ponad 1500 krajowych przedsiębiorstw zadeklarowało już zainteresowanie udziałem w projekcie, a wartość skierowanych do nich kontraktów i zamówień przekroczyła 1 mld zł. Warunkiem dalszego zwiększania local content będzie jednak przygotowanie firm do spełniania rygorystycznych standardów jakości, certyfikacji i dokumentacji właściwych dla sektora nuclear grade.
  • Budowa kadr i kompetencji: w szczytowym okresie budowy pierwszej elektrowni na placu budowy może pracować ponad 10 tys. osób. Program wymaga zatem wieloletniego przygotowania inżynierów, techników, operatorów, specjalistów dozoru, ekspertów ds. jakości, ochrony radiologicznej i bezpieczeństwa. Autorzy rekomendują przede wszystkim „nuklearyzację” istniejących kompetencji, czyli uzupełnianie tradycyjnych kierunków technicznych o wiedzę, normy i kwalifikacje dedykowane dla energetyki jądrowej.
  • Wzmocnienie instytucji publicznych i zaplecza eksperckiego: skuteczna realizacja PPEJ zależy nie tylko od inwestora i wykonawców, lecz także od zdolności Państwowej Agencji Atomistyki, Urzędu Dozoru Technicznego, administracji publicznej, uczelni i instytutów badawczych do prowadzenia procesów regulacyjnych, kontrolnych, badawczych i szkoleniowych. Istotną rolę ma odegrać planowane Centrum Kompetencji Jądrowych, integrujące potrzeby przemysłu, nauki, edukacji, regulatora i administracji.

Zdaniem autorów największą wartością PPEJ 2026 jest przejście od logiki pojedynczej inwestycji do logiki budowy trwałych zdolności państwa i gospodarki. Sukces programu powinien być oceniany nie tylko przez termin uruchomienia kolejnych bloków, lecz także przez skalę rozwoju krajowych kompetencji, udział polskiego przemysłu, zdolności badawcze i laboratoryjne oraz gotowość instytucji publicznych do funkcjonowania w sektorze jądrowym.

Program polskiej energetyki jądrowej jest jednym z największych i najbardziej złożonych przedsięwzięć infrastrukturalno-gospodarczych w historii kraju. Jego realizacja może nie tylko zwiększyć bezpieczeństwo energetyczne Polski, lecz także stać się impulsem dla rozwoju przemysłu, nauki, usług inżynieryjnych i nowych specjalizacji technologicznych.

Zapraszamy liderów opinii, przedstawicieli administracji rządowej, sektora regulowanego oraz spółek infrastrukturalnych do zapoznania się z pełną treścią dokumentu.

Zostanie on zamknięty w 0 sekundy