Jakie postępy osiągnęła Unia Europejska w obszarze obronności i bezpieczeństwa w ciągu ostatniego roku? To pytanie stało się punktem wyjścia debaty współorganizowanej przez Łukasiewicz – ITECH podczas Competitiveness and Security Business Summit w Business & Science Poland. Za nami już jedna piąta horyzontu czasowego wyznaczonego w dwóch kluczowych dokumentach strategicznych: Białej Księdze na rzecz europejskiej obrony i mapie drogowej „Readiness 2030″, co uprawnia do pierwszych bilansów efektywności przyjętych działań.
Panel otworzyła Minister Magdalena Sobkowiak-Czarnecka, pełnomocnik ds. Instrumentu na rzecz Zwiększenia Bezpieczeństwa Europy, podkreślając, że polski rząd aktywnie wspiera promocję krajowego przemysłu obronnego i wzmacnia jego pozycję w międzynarodowych koalicjach zakupowych. Zaznaczyła również, że zwiększanie zdolności odstraszania ma przede wszystkim ograniczać ryzyko konfliktu zbrojnego na terytorium Unii Europejskiej.
Następnie rozpoczęła się debata o strategicznym wymiarze działań UE w obszarze obronności, w której wzięli udział: dyrektor Tomasz Husak (DG DEFIS), Hennadiy Maksak (szef Foreign Policy Council „Ukrainian Prism”), ambasador Michał Mazur (polski przedstawiciel w Komitecie Politycznym i Bezpieczeństwa Rady UE) oraz dyrektor Maciej Stadejek (Europejska Służba Działań Zewnętrznych), a dyskusję moderowała dr Karolina Zbytniewska (Focus Europe).
Do najważniejszych wniosków z debaty można zaliczyć m.in. pozytywną ewaluację zdolności unijnych mechanizmów decyzyjnych i finansowych do faktycznej rozbudowy potencjału obronnego, pomimo iż nie były one pierwotnie projektowane z myślą o tak dynamicznych wyzwaniach, potwierdzenie koordynacyjnej roli Komisji Europejskiej jako katalizatora współpracy między państwami członkowskimi dzierżącymi wyłącznie kompetencje w dziedzinie obronności. Za kluczowe wyzwanie uznano szybkie rozwinięcie zdolności produkcji dronów i systemów rakietowych. Eksperci zwrócili uwagę, że dotychczasowe wnioski zakupowe w ramach programu SAFE w ograniczonym stopniu uwzględniały komponent wsparcia Ukrainy. Debata była również okazją do zaprezentowania wyników raportów Sieci Łukasiewicz dotyczących pozycji Polski w globalnym łańcuchu wartości przemysłu obronnego oraz potencjału wzrostu nakładów na obronność w kontekście wzmacniania innowacyjności gospodarki. Swoje stanowisko podczas CSBS’26 zaprezentował także Łukasiewicz – Instytut Lotnictwa (ILOT), promując system SPARK, makietę demonstratora pocisku wykorzystującego silnik detonacyjny oraz śmigło o obniżonej emisji hałasu.
Debata była jednym z efektów podpisanego 5 marca 2026 roku listu intencyjnego o współpracy między Łukasiewicz – ITECH a Business & Science Poland list intencyjny. Obejmuje ona m.in. wymianę wiedzy w zakresie monitorowania legislacji UE i trendów rozwoju technologii, wsparcie w przygotowaniu raportów i analiz polityk publicznych, wspieranie udziału polskich naukowców w programach unijnych, działania na rzecz transferu technologii i komercjalizacji innowacji oraz organizację debat i wydarzeń.
