Łukasiewicz – ITECH Instytut Innowacji i Technologii rozpoczął intensywny cykl debat eksperckich w ramach EU Security Initiative (EUSI) – opierającej się na współpracy z Prezydencjami w Radzie UE w celu pobudzenia europejskiego dialogu o bezpieczeństwie w gronie akademików i decydentów. EUSI to projekt współrealizowany przez Łukasiewicz – ITECH z European University Institute.
W grudniu tego roku odbyły się dwa spotkania w formacie EUSI, kolejno w Brukseli i Kopenhadze. Zgromadziły one przedstawicieli instytucji rządowych, analitycznych oraz środowisk akademickich z całej Europy, umożliwiając wieloaspektową analizę kierunków rozwoju europejskiej polityki bezpieczeństwa.
1. Bruksela: prezentacja założeń EUSI w gronie ambasadorów państw członkowskich, przedstawicieli w PSC
Pierwsze spotkanie odbyło się w Stałym Przedstawicielstwie RP przy UE 2 grudnia 2025. Jego uczestnikami byli przedstawiciele państw UE członkowskich w Komitecie Politycznym i Bezpieczeństwa (PSC) Rady UE w randze ambasadorów.
Spotkanie potwierdziło diagnozę twórców EUSI, że rosnąca niestabilność geopolityczna spowodowała przesunięcie kwestii bezpieczeństwa na sam szczyt agendy UE, zwiększając zapotrzebowanie na ekspertyzę, koordynację i zdolności skoordynowanego działania. Wystąpienie wprowadzające wygłosił Hennadiy Maksak z think-tanku „Prism” przedstawiając lekcje z Ukrainy – głównie o niedoborach oraz kryzysie, który wyzwala potencjał kreatywny i innowacyjne myślenie. W dyskusji pojawiły się wątki europejskiej współpracy w przemyśle obronnym, komplementarności wysiłków państw członkowskich i dialogu z firmami zbrojeniowymi.
Uczestnicy wielokrotnie podkreślali potrzebę tego rodzaju ponadsektorowego dialogu, który może pobudzać i przyspieszać działania na poziomie politycznym. Wskazano, że w obliczu rosnącej niestabilności geopolitycznej kluczowe znaczenie ma integracja wiedzy akademickiej z doświadczeniem praktyków odpowiedzialnych za bezpieczeństwo i polityki publiczne.
2. Kopenhaga: bezpieczeństwo Europy wobec nowej sytuacji geopolitycznej
Drugie spotkanie, zorganizowane we współpracy z Royal Danish Defence College w związku z pełnieniem przez Danię przewodnictwa w Radzie UE – odbyło się 8 grudnia 2025 i poświęcone było strategicznym wyzwaniom europejskiej polityki obronnej.
W centrum uwagi znalazły się ważne tematy kultury strategicznej, odporności kognitywnej na różnego rodzaju zagrożenia hybrydowe oraz lekcji dla Europy wynikających z niezwykłej efektywności ukraińskiego przemysłu, który jest w stanie w warunkach wojennych doprowadzać do wydatnego skrócenia cyklu innowacji, zwłaszcza w produkcji dronów.
Dyskusja była ustrukturyzowana w trzech panelach – pierwszy z nich dotyczył strategicznych priorytetów poszczególnych prezydencji w obszarze bezpieczeństwa w ramach trwającej Trójki – Polska, Dania i Cypr. Osiągnięcia polskiej prezydencji przedstawiła szefowa polskiej placówki w Kopenhadze, Ewa Dębska.
W wieloaspektowej dyskusji wybrzmiało przesłanie akcentujące, że rozwój europejskich zdolności obronnych to nie tylko kwestia zwiększania wydatków wojskowych czy budowania krajowego przemysłu zbrojeniowego, zaś nie mniej istotne jest kształtowanie sposobu myślenia wśród decydentów, który przygotuje ich na wyzwania jakie era globalnej rywalizacji nakłada na Europę.
Znaczenie i przyszłość EU Security Initiative
EU Security Initiative tworzy przestrzeń dla cyklicznej, interdyscyplinarnej współpracy między nauką a administracją publiczną. Identyfikuje w szczególności potrzebę dialogu w trzech obszarach:
1. strategicznych kwestii dotyczących kierunku polityki zagranicznej UE i jej globalnego pozycjonowania, w tym odstraszania nuklearnego;
2. zdolności przemysłu obronnego, technologii i innowacji, w tym wniosków wyciągniętych z Ukrainy;
3. „demokratyzacji” bezpieczeństwa poprzez mobilizowanie społecznego wsparcia dla bezpieczeństwa i obrony.
W najbliższych miesiącach Łukasiewicz – ITECH będzie rozwijać swoją współpracę z EUSI, przygotowując ramową umowę o partnerstwie.
Kolejne spotkanie odbędzie na Cyprze, przy okazji szczytu ministrów spraw zagranicznych w ramach cypryjskiej prezydencji w Radzie Unii Europejskiej.